Klimaat

Hoogstamboomgaarden in Haspengouw als groene stapstenen in een laagstamwoestijn

Door de intensieve landbouw en fruitteelt is er in onze Limburgse fruitstreek weinig plaats voor natuur. Er zijn evenwel nog mooie hoogstamboomgaarden die we van kappen kunnen beschermen door de ecologische waarde te verhogen.

Ondertussen kunnen bepaalde hoogstamboomgaarden ook beschermd worden als erfgoed, maar de plaatselijke politiek heeft daar weinig oor naar. Ze zijn meer inschikkelijk om een goedkeuring te geven voor kap en ze te laten herbestemmen voor het telen van maïs ... Zelfs de hoogstamboomgaarden die in het R.U.P. Groene Waarden van de gemeenten opgenomen zijn, worden vlotjes gekapt.

Als wij in Haspengouw een actie kunnen voeren vanuit de kennis en ervaring die er plaatselijk aanwezig is bij eigenaars van oude boomgaarden met een ecologisch beheer, kunnen we de beschermde boomgaarden ecologisch gaan beheren met als doel "groene stapstenen" te vormen tussen een laagstamlandschap. Op die manier realiseren we honderden hectaren bijkomende biodiversiteit. De gemeenten moeten we sensibiliseren via de beschikbare erfgoed subsidiëring en een aanbod doen van Natuurpunt om een selectie van hoogstamboomgaarden binnen het beheer op te nemen.

Onze afdeling Natuurpunt Aulenteer beheert al enkele eigen boomgaarden op die manier. Als we niets ondernemen worden onze hoogstamboomgaarden wellicht in het beste geval omgevormd naar steriele laagstampercelen of meer waarschijnlijk maïsvelden.

Het is een specifiek voorbeeld voor Haspengouw. Maar tegelijk kan gesteld worden dat alle nog bestaande hoogstamboomgaarden in Vlaanderen door hun lage economische waarde gevaar lopen en de kennis dikwijls ontbreekt bij de eigenaars om ze ecologisch te beheren.
Er werd in Haspengouw onderzoek gedaan naar "natuurboomgaarden" in het kader van het Erfgoedrichtplan. Er zijn toen heel wat eigenaars gevonden met ecologisch beheerde hoogstamboomgaarden.